Review of the publication Portrait of Vocational Teachers (2024 edition)

Review of the publication Portrait of Vocational Teachers (2024 edition)

Recenzja publikacji Portret nauczycieli zawodu (edycja 2024)

DOI:10.34866/qg75-9883

Krzysztof Franciszek Symela
ORCID: 0000-0001-9586-6349

Słowa kluczowe: nauczyciele kształcenia zawodowego, szkolnictwo branzowe, doskonalenie zawodowe nauczycieli, luka pokoleniowa w edukacji, rynek pracy i edukacja.

Key words: vocational education teachers, vocational training system, teacher professional development, generational gap in education, labour market and education.

Streszczenie: Publikacja Portret nauczycieli zawodu (edycja 2024) opracowana przez Instytut Badan
Edukacyjnych stanowi najbardziej kompleksowa analize srodowiska nauczycieli kształcenia
zawodowego w Polsce. Raport opiera sie na danych z Systemu Informacji Oswiatowej, Rejestru
Szkół i Placówek Oswiatowych, GUS oraz badaniach jakosciowych. Autorzy przedstawiaja
charakterystyke demograficzna, zawodowa i edukacyjna tej grupy, a takze szczegółowe profile
nauczycieli dla 238 zawodów.

Wyniki wskazuja na powazne wyzwania kadrowe: sredni wiek nauczyciela zawodu przekracza
48 lat, a udział młodych nauczycieli (ze stazem ponizej 5 lat) wynosi zaledwie 18%. W wielu
branzach brakuje studiów podyplomowych i kursów kwalifikacyjnych umozliwiajacych uzyskanie
uprawnien pedagogicznych, co ogranicza dopływ nowych kadr. Zidentyfikowano równiez
problem niskiego prestizu społecznego szkolnictwa branzowego, przestarzałej infrastruktury
dydaktycznej i nadmiernej biurokracji.
Recenzja podkresla wysoki poziom merytoryczny i uzytecznosc praktyczna raportu. Dokument
łaczy walory naukowe z aplikacyjnymi i moze stanowic podstawe do reform systemowych.
Wsród kluczowych rekomendacji wskazano:
– rozwój krajowego systemu kształcenia i doskonalenia nauczycieli zawodu,
– wsparcie młodych kadr poprzez mentoring i elastyczne formy zatrudnienia,
– wzmocnienie współpracy szkół z pracodawcami,
– działania na rzecz podniesienia prestizu zawodu nauczyciela,
– wprowadzenie cyklicznego monitoringu kadry kształcenia zawodowego.
Publikacja stanowi wazny krok w kierunku modernizacji i profesjonalizacji edukacji zawodowej
w Polsce oraz budowania nowoczesnego systemu wspierania nauczycieli zawodu.

Abstract: The report Portrait of Vocational Teachers (2024 edition), prepared by the Educational
Research Institute (IBE), is the most comprehensive study to date on the situation of vocational
education teachers in Poland. It is based on data from the Educational Information System (SIO),
the School and Educational Institution Register (RSPO), the Central Statistical Office (GUS), and
qualitative research. The authors present demographic and professional characteristics of vocational
teachers, along with detailed profiles for 238 occupations.
Findings reveal serious staffing challenges: the average age of vocational teachers exceeds 48
years, and only 18% are in their first five years of teaching. Many vocational fields lack postgraduate
or qualification programmes that would allow specialists to acquire pedagogical credentials.
The report also highlights the low social prestige of vocational education, outdated training
infrastructure, and excessive administrative burden on teachers.
The review emphasizes the report’s high methodological quality and practical value. It provides
a strong analytical and data-driven foundation for educational policy and workforce planning.
Key recommendations include:
– developing a national system for teacher training and professional development,
– supporting young teachers through mentoring and flexible employment schemes,
– strengthening cooperation between schools and employers,
– improving the social image and status of vocational teachers,
– establishing a regular monitoring system for the vocational teaching workforce.
Overall, the report represents a significant step toward modernizing and professionalizing vocational
education in Poland, and toward building